پراكنده را كتاب نمىگويند . حتى بر كشكولهايى كه بعضىها مىنويسند بطور مطلق نمىشود نام كتاب را بر آنها نهاد . قرآن ، كتاب هدايت است ذلِكَ الْكِتابُ لا رَيْبَ فِيهِ هُدىً لِلْمُتَّقِينَ « 1 » اگر روى كتابى نوشتند كتاب هدايت ، يعنى همهء اين كتاب ، مجموعه‌اى منظّم و مدوّن از طرف نويسنده است كه براى هدفى كه همانا هدايت باشد ، به نگارش در آمده است . در نتيجه ، هيچ باطلى به درون قرآن راه نيافته است ، چرا كه اگر آيات يا سوره‌هاى قرآن ، جا به جا شده باشند ، ورود باطل به قرآن صدق خواهد كرد ، زيرا ديگر اين قرآن غير از آن قرآنى است كه خداوند نازل فرموده و پيامبر آن را دريافت نموده است . اگر بر اين باور باشيم كه هيچ باطلى در حروف و كلمات و آيات قرآن راه نيافته ، امّا در سوره‌ها و ترتيب آنها راه يافته است ، در اين صورت ، چنين كتابى به درد هدايت نمىخورد . در يك كتاب معمولى هم اگر احتمال جابه‌جايى خطوط يا بعضى جمله‌ها را بدهيد ، اطمينانتان به آن كتاب و مطالبش سلب مىشود . چه برسد به اين كه ، آن كتاب ، كتاب هدايت باشد و بخواهيم همه عالم را به سمت آن فرا خوانيم . در صورتى كه اگر ما قائل به جابه جايى و به هم خوردن ترتيب حروف بشويم ، مخالفان حق دارند بگويند اگر خدا فرموده قبول داريم ، اما اين مطالب مورد اعتماد نيست . و اين حداقل حرفى است كه مخالفين مىتوانند بزنند و علاوه خود اين مصداق أتاه الباطل است . قول بعدم الهى بودن نظم قرآن برخى مىگويند كه نظم آيات و سوره‌ها ، نظم الهى نيست ، چون قرآن ، پراكنده بوده ، و بعد در زمان عمر و عثمان يا در زمان ابوبكر سوره‌ها به اين نظم كنونى در آمده است . و دربارهء آيات نيز گفته‌اند : ما دليلى نداريم كه آيات و سوره‌ها حتما بايد به هم مربوط باشند . اگر جايى يقين پيدا كرديم كه آيات به هم مربوط هستند ، آن را بر مىگزينيم و اگر يقين نكرديم ، ديگر دليلى بر ارتباط نداريم . مرحوم علامه

--> ( 1 ) - بقره / 2 .